Ceza Hukuku
KKTC’de Ceza Davalarında İstinaf Nasıl İşler?
Ceza kararlarına karşı istinafın konusu, başvurabilecek kişiler, başvuru usulü ve Yargıtay incelemesi.
Hangi mahkeme inceler?
Ceza davasında verilen ve istinafa elverişli olan kararları Yüksek Mahkeme, Yargıtay sıfatıyla inceler. Genel istinaf yetkisi Mahkemeler Yasası m. 37’de, ceza kararlarına özgü başvuru yolları ise Fasıl 155 Ceza Muhakemeleri Usulü Yasası’nda düzenlenir. Başvuru, duruşmanın başka bir ilk derece mahkemesinde baştan görülmesi anlamına gelmez.
Kim, hangi karara karşı başvurabilir?
Mahkûm edilen kişi, yasada öngörülen koşullarla mahkûmiyete veya verilen cezaya karşı istinafa gidebilir. İddia makamının beraat veya ceza kararlarına ilişkin başvuru yetkisi de ilgili yasa hükmüyle sınırlıdır; iki tarafın başvuru hakları aynı varsayılmamalıdır. Bir ara kararın tek başına istinaf edilip edilemeyeceği ayrıca incelenir.
Başvuru öncesi hangi bilgiler gerekir?
- Kararın mahkûmiyet, beraat, ceza veya ara karar olup olmadığı
- Başvuruyu yapacak kişinin ilgili karar yönünden kanuni hakkı
- Kararın tarihi, uygulanacak süre ve sürenin başlangıcı
- İleri sürülecek hukuki veya usule ilişkin hata ve dosyadaki dayanağı
Ceza istinafı süresi kaç gündür?
| Başvuran ve karar | Süre |
|---|---|
| Ağır Ceza Mahkemesince mahkûm edilen kişi | Kararın açıklandığı tarihten başlayarak 10 gün |
| Kaza Mahkemesince mahkûm edilen kişi | Kararın açıklandığı tarihten başlayarak 10 gün |
| Başsavcının m. 137 kapsamındaki istinafı | Kararın verildiği tarihten başlayarak 14 gün |
Başvuru şekli ve süre uzatımı
Mahkûmiyetin yalnız hukuki meseleye dayanan istinafında yasadaki koşullarla istinaf ihbarnamesi; olgu, karma mesele veya ceza yönünden izin gereken durumda istinaf için izin dilekçesi sunulur. Fasıl 155 m. 132 ve 133, her iki başvuru için de mahkûm edilen kişiye 10 günlük süre öngörür. Başsavcının m. 137 kapsamındaki başvurusu ise 14 gün içinde istinaf ihbarnamesiyle yapılır. İhbarname veya izin dilekçesinin şekil ve gerekçe koşulları m. 138’de yer alır.
Fasıl 155 m. 134 uyarınca Yargıtay olarak Yüksek Mahkeme, iyi sebep gösterilirse kanunda belirtilen istisna dışında başvuru süresini uzatabilir. Bu imkân kendiliğinden ek süre verildiği anlamına gelmez. Özel bir yasa uygulanıyorsa o yasanın kanun yolu ayrıca incelenmelidir; hukuk istinafının 42/14/4 günlük süreleri ceza istinafına uygulanmaz.
Yargıtay neyi karara bağlar?
Yargıtay ileri sürülen istinaf nedenlerini, yargılama tutanağını, uygulanan hukuk kurallarını ve ilgili bulguları yasal yetkisi içinde inceler. Başvurunun reddi, mahkûmiyetin veya cezanın değiştirilmesi ya da gerekli hâllerde yeni yargılama gibi sonuçlar, somut dosyanın konusuna ve kanundaki yetkilere bağlıdır. İstinaf başvurusu, tutukluluğu veya cezanın infazını kendiliğinden sona erdirmez; teminat ve infaza ilişkin talepler ayrıca değerlendirilir.
Kaynaklar
İlgili mevzuat ve resmî kaynaklar
Fasıl 155 Ceza Muhakemeleri Usulü Yasası9/1976 Mahkemeler YasasıKKTC Yüksek Mahkeme Karar AramaBu yayın genel bilgi amacı taşır; hukuki görüş veya somut bir dosyaya ilişkin danışmanlık değildir. Mevzuat ve içtihat değişebilir. Özellikle dava ve başvuru süreleri bakımından gecikmeden hukuki yardım alınmalıdır.