KKTC’de Sabıka Kaydı Nasıl Silinir? Başvuru, Süreler ve İstisnalar

Önce 'silme' işleminin ne anlama geldiğini ayıralım

KKTC’de 50/2025 sayılı Sabıka Kaydının Silinmesi Yasası, şartları taşıyan kişinin ikametgâhının bulunduğu Kaza Mahkemesine istida ile başvurarak sabıka kaydının silinmesine karar verilmesini istemesine imkân tanır. Sürenin dolması kaydı kendiliğinden silmez; mahkemenin kişinin iyi hâlli yaşamı hakkında kanaate varması ve karar vermesi gerekir (m. 8).

Yasadaki silme, geçmiş mahkûmiyetin veya polis verisinin tüm sistemlerden fiziksel olarak yok edilmesi değildir. Mahkeme kararı verilen sabıka, kişiye verilen olağan sabıka belgesinde gösterilmez. Buna karşılık polis kayıtlarında kalır; kişinin talep edebileceği ayrıntılı sabıka kaydında yer alır ve yasayla kurulmuş kurum, kuruluş veya fonlara atamalarda yetkili makamca istenir (m. 8(3)).

Kimler başvurabilir?

Yasa hem KKTC yurttaşlarını hem de KKTC’de yasal izinle kesintisiz en az altı yıl ikamet eden kişileri kapsar (m. 3, 4 ve 6(1)). Yabancı uyruklu kişilerin başvurusu mümkündür; ancak onlar için suçun niteliği ve cezanın türü bakımından yurttaşlardan farklı şartlar vardır. Altı yıllık ikamet ile on iki yıllık ikamet arasındaki istisna aşağıdaki tabloda ayrıca gösterilmiştir.

Mahkûmiyete göre bekleme süreleri

Suç 18 yaşından sonra, 21 yaşından önce işlendiyse

Yasanın 6(6). maddesi, suç işlendiğinde 18–20 yaşında olan başvurucu için yukarıdaki süreleri kısaltır. KKTC yurttaşının hapis dışı ceza veya cezasız mahkûmiyetinde 3 yıl yerine 1 yıl; en fazla 1 yıl hapiste 5 yıl yerine 3 yıl; 1 yıldan fazla ve en fazla 2 yıl hapiste 8 yıl yerine 5 yıl uygulanır. En az altı yıl yasal ve kesintisiz ikamet edenler için belirtilen 5 yıllık süre de 3 yıla iner. Diğer koşullar ve kapsam dışı suçlar yürürlükte kalır.

18 yaşından önce işlenmiş suçlar için ayrıca m. 7’de özel bir yol bulunur: Çocuk Suçluları Yasası m. 21A uyarınca kendiliğinden silinmeyen kayıt bakımından, 3 yıldan fazla hapis cezası alınmamış ve m. 5’teki dışlanan suçlardan mahkûmiyet bulunmamışsa, mahkûmiyetin kesinleşmesinden itibaren 3 yıl sonra m. 8 uyarınca mahkemeye başvurulabilir. Burada süre başlangıcı, yetişkinler için öngörülen en son mahkûmiyet tarihinden farklı olarak kesinleşme tarihidir.

Hangi suçlar kapsam dışındadır?

Yasanın 5. maddesi, yolsuzluk ve görevi kötüye kullanma, cinsel nitelikli suçlar, adam öldürme, kişi özgürlüğüne karşı suçlar, dolandırıcılık ve sahtekârlık suçları ile 18 yaşından küçük veya engelli kişiye karşı işlenen suçlardan mahkûm olanları kapsam dışında tutar. Ayrıca suç gelirlerinin aklanması, terörizmin finansmanı ve kitle imha silahlarının yaygınlaşmasının finansmanının önlenmesi mevzuatına aykırılıktan hapis cezası alanlar da başvuramaz. Suçun günlük dildeki adı değil, mahkûmiyet kararındaki hukuki nitelendirme esas alınarak m. 5’e uygunluk incelenmelidir.

Süre dışında hangi şartlar aranır?

• Hapis cezası çekilmiş; para cezası ödenmiş veya ödenememişse mahkemenin emrettiği başka yaptırım yerine getirilmiş olmalı (m. 6(3)).
• Sabıka kaydındaki en son mahkûmiyetten başvuruya kadar, Ceza Yasası veya başka yürürlükteki bir yasaya göre herhangi bir suçtan yeniden mahkûm olunmamalı (m. 6(4)).
• Kişinin daha önce bu yasa uyarınca sabıka kaydı silinmemiş olmalı (m. 6(5)).
• Mahkeme, kişinin hayatını iyi hâlli sürdürdüğü kanaatine varmalı; koşulların varlığı otomatik kabul kararı anlamına gelmez (m. 8(2)).

Başvuru şeması

1. 01
   Kayıt ve kararı inceleyin

   Sabıka belgesini, mahkûmiyet kararını, suç tarihini, kesinleşmeyi ve verilen cezanın türünü belirleyin.

2. 02
   Kapsamı kontrol edin

   KKTC yurttaşlığı veya yasal ve kesintisiz ikamet şartını; m. 5’te dışlanan suçları ve önceki silme kararını kontrol edin.

3. 03
   Süreyi hesaplayın

   Cezaya göre 3/5/8 yıllık süreyi, ikamet edenler için 5 yılı veya yaşa bağlı özel süreleri doğru başlangıç tarihinden hesaplayın.

4. 04
   Cezanın tamamlandığını belgeleyin

   Hapis cezasının çekildiği veya para cezasının ödendiği ya da yerine geçen yaptırımın tamamlandığına ilişkin belgeleri hazırlayın.

5. 05
   İkametgâh Kaza Mahkemesine istida verin

   Mahkûmiyet ve süre belgeleriyle iyi hâlli yaşamı destekleyen delilleri sunun; başvuru usulünü somut dosyaya göre tamamlayın.

6. 06
   Karar sonrası belgeyi doğrulayın

   Olumlu kararın olağan sabıka belgesine uygulanıp uygulanmadığını kontrol edin; ayrıntılı polis kaydının devam ettiğini göz önünde bulundurun.

Önceki ret kararı ve eski yasa

50/2025 sayılı Yasa, 26/2012 sayılı eski Sabıka Kaydının Silinmesi Yasasını yürürlükten kaldırmıştır. Eski yasaya göre reddedilmiş veya kaydı silinememiş kişiler, yeni yasanın şartlarını sağlıyorsa yeniden başvurabilir (m. 9). Eski yasaya dayanılarak yapılmış ve henüz sonuçlanmamış başvurular ise yeni yasa uyarınca işlem görür (m. 11). Eski başvuru hakkında verilen sonucu veya eski sürelere ilişkin internet yazılarını güncel yasa yerine kullanmamak gerekir.

Örnek: Süre dolması neden tek başına yetmez?

KKTC yurttaşı bir kişi 2020’de hapis dışı cezaya mahkûm edilmişse üç yıllık süre bakımından ilk bakışta uygun görünebilir. Ancak daha sonraki bir mahkûmiyet, m. 5 kapsamındaki suç, yerine getirilmemiş ceza veya önceki silme kararı sonucu değiştirebilir. Ayrıca karar verme yetkisi mahkemenindir. Tarihler, mahkûmiyetlerin tamamı ve kişinin statüsü birlikte incelenmelidir.