Kamu Hukuku
KKTC’de Uygulanan Hukuk Sistemi Nedir?
Anayasa, yasalar, common law ve equity ilkeleri, içtihatlar ile iki kademeli yargı yapısının birlikte işleyişi.
Karma bir hukuk sistemi
KKTC hukuk sistemi yalnız tek bir hukuk geleneğine dayanmaz. Anayasa ve Cumhuriyet Meclisinin kabul ettiği yasalar temel normatif çerçeveyi oluştururken, tarihsel İngiliz yönetimi döneminden gelen mevzuat, common law (ahkâm-ı umumiye) ve equity (nisfet hukuku) ilkeleri özellikle özel hukuk, ticaret hukuku ve usul alanlarında etkisini sürdürür.
Kaynakların genel sırası
| Kaynak | İşlevi |
|---|---|
| Anayasa | Devlet organlarını ve temel hakları düzenleyen en üst norm |
| Yasalar | Cumhuriyet Meclisince kabul edilen genel ve özel kurallar |
| Tüzük ve diğer ikincil düzenlemeler | Yasanın verdiği yetki içinde ayrıntılı uygulama kuralları |
| Common law ve equity | Mahkemeler Yasası’nın kabul ettiği ölçüde tamamlayıcı ilke ve çözümler |
| Yargı kararları | Özellikle Yüksek Mahkeme içtihatlarıyla kuralların yorumlanması ve uygulanması |
Common law ve nisfet hukuku nasıl uygulanır?
Mahkemeler Yasası’nın 38. maddesi, common law ve equity ilkelerini Anayasa ve yürürlükteki yasalara uygun oldukları ölçüde uygulanabilir hukuk kaynakları arasında sayar. Bu nedenle İngiliz hukukundaki bir çözüm doğrudan ve otomatik biçimde uygulanmaz; yerel yasa, KKTC Anayasası ve Yüksek Mahkeme içtihadı öncelikle incelenir.
Mahkemelerin yapısı
Yargı, Yüksek Mahkeme ve alt mahkemelerden oluşan iki kademeli, birleşik bir yapıya sahiptir. Yüksek Mahkeme; önündeki işin niteliğine göre Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Yüksek İdare Mahkemesi ve Yüksek Seçim Kurulu görevlerini yerine getirir. Alt mahkemeler arasında kaza mahkemeleri ile yasayla kurulmuş özel görevli mahkemeler bulunur.
Bir uyuşmazlıkta hangi kaynaklara bakılır?
Önce uyuşmazlığı doğrudan düzenleyen güncel yasa ve ikincil mevzuat belirlenir. Ardından Yüksek Mahkeme kararları, usul kuralları ve gerekiyorsa common law veya equity ilkeleri değerlendirilir. Aynı kavram farklı hukuk alanlarında farklı sonuç doğurabileceği için yabancı bir karar veya internet özeti tek başına yeterli kaynak değildir.
Kaynaklar
İlgili mevzuat ve resmî kaynaklar
KKTC AnayasasıMahkemeler Yasası — Mevzuat AramaKKTC Mahkemeleri — resmî yargı ve elektronik hizmetlerKKTC Yüksek Mahkeme Karar AramaBu yayın genel bilgi amacı taşır; hukuki görüş veya somut bir dosyaya ilişkin danışmanlık değildir. Mevzuat ve içtihat değişebilir. Özellikle dava ve başvuru süreleri bakımından gecikmeden hukuki yardım alınmalıdır.