Tereke İdare Memuru Kimdir, Nasıl Atanır ve Görevleri Nelerdir?

Tereke idare memuru ne yapar?

Tereke idare memuru, ölen kişinin malvarlığını toplamak, gerçek borçlarını yasadaki önceliğe göre ödemek, hesap vermek ve kalan terekeyi hak sahiplerine usulüne uygun dağıtmak için tereke idare yetkisi verilen kişidir. Mirasçı olmak ile idare memuru olmak aynı şey değildir: bir mirasçı yetki alabilir ama bütün mirasçılar kendiliğinden terekeyi temsil etmez.

Vasiyetname tenfiz memuru ile farkı

Kim atanabilir?

Fasıl 189 m. 17 uyarınca mahkeme, tereke veya satış hasılatında menfaati bulunan herkesin hakkını dikkate alır. Vasiyetname bırakılmamışsa mütebaki terekede menfaati olan kişi veya kişiler başvuru üzerine idare yetkisi alabilir. Vasiyetnameye bağlı idarede lehine vasiyet yapılan kişi de değerlendirilebilir.

Tereke borçları karşılamaya yetmiyorsa veya başka özel bir durum varsa mahkeme, olağan sırada hak sahibi olmayan uygun başka bir kişiyi atayabilir ve yetkisini sınırlayabilir (m. 17(b)). Dolayısıyla 'en büyük miras payı olan kişi mutlaka atanır' şeklinde otomatik bir kural yoktur.

Görev ve hesap verme

• Terekenin taşınır ve taşınmazlarını, alacaklarını ve borçlarını araştırıp kayda geçirmek (m. 41).
• Cenaze, idare giderleri ve gerçek borçları yasal sıraya göre karşılamak; sonra kalan kısmı hukuken dağıtmak (m. 41–42).
• Verilen yetkinin sınırlarına uymak; gerekirse satış, taksim veya başka işlem için mahkeme direktifi istemek (m. 19, 31–33).
• Tereke adına hesap ve gelir-gider kayıtlarını tutmak; kural olarak 12 ay içinde mahkemeye hesap dosyalamak ve devamında mukayyidin istediği periyodik hesapları vermek (m. 43, 45).

Mirasçı tek başına malı satabilir mi?

İdare memuru kişisel menfaatine göre değil, tereke ve hak sahiplerinin yararına hareket eder. Taşınmazın borçların ödenmesi için satılması ile paylaşımı kolaylaştırmak için elden çıkarılması farklı yetki dayanaklarına tabidir (m. 32–33). Mirasçının rızası, idare yetkisi belgesi, mahkeme emri ve tapu işlemleri dosya özelinde incelenmelidir.

Uyuşmazlık veya görevin kötü yürütülmesi

Vasiyet veya yetki tartışmalıysa mahkeme idareyi sınırlayabilir ya da uyuşmazlık süresince geçici bir memur atayabilir (m. 19–20). Hesap verilmemesi veya tereke mallarının kötü yönetilmesi hâlinde menfaat sahipleri mahkemeden gözetim, hesap ve uygun tedbir isteyebilir; görevden uzaklaştırma imkânı da m. 52 kapsamında değerlendirilir.